tam bir yıl on gün bekledim. bundan böyle kaç yıl kaç gün bekleyeceğim bilinmiyor. bu bir yıl bir çukur’a sığdı, bir çukur’a, bir cuma’ya, bir cami sokağı’na. bu bir yıl on günün başı, ve bu bir yıl on günün sonu, bir yokuşta birkaç saat arayla buluştu. belki adımlar eşlenmedi, belki aynı dükkanlar dikkat çekmedi. mühim değil. komşu sohbetleri arasında yankılanan aynı aksanlı ingilizceyi duydular. aynı eskimiş komikleri gördüler. aynı müzeye küfrettiler. bir yıl on günün başı, ilk defa bir yıl on günün sonunun mahallesine geldi. kuvvetle muhtemel ilk defa değil. ilk defa ikibin mayısının onyedisi, muhtarlıksa yirmibeş yıl sonra, bir akrabanın referans mektubuyla kazanılıyor. o tarihten sonra amcalar, sokakta gördükleri, tanımadıkları çocuklara « durun yavaş, koşmadan » diyebiliyor. hamama valisele gidilmiyor. ülkeden kovulup ermenistan’a yerleşen aydınlarla o zaman kontak kuruyor hariciye. etiler bir zengin mahallesi olmaktan çıkıp polisten korkan robert kolejlilerin, ve onların arnavutköy amerikan kız okullu sevgililerinin oluyor. hantal filmcilerle, ahlaklı ve güleryüzlü kameracılarla o zaman el sıkışılıyor. o zaman ölü kentlere göçüyor küskün yandaşlar ve cadde-i kebir’de yalnız varsanılar kalıyor, ölü ozan(lar) derneği. kilise gören festival sinemaları uzak bir semtlere taşınıyor. bir füniküler, bir vapur, bir otobüs.
üçyüzatmış gün önce dolu olan sisli, gazlı, plastikli, mide ilaçlı, bol bol dayaklı meydanlar bomboş. biraz geç kaldım, kusuruma bakmayınız, ölüm döşeğindeydim, üstelik mazeretimi yatakhaneye deklare edecek kimsem de yoktu, aslında vardı fakat vatanı kurtarıyorlardı tek bir cümlelerini okumadıkları devrimcilerin isimlerini sayıklayarak ve bir hiç uğruna zıplayarak. geç kaldım, meydan boş, herkes nerede, arkadaşlarıma ne yaptınız? mesai saati mi, yoksa yurttaşlarımız türkülerini mi unutmuş?
kilise çanları işitiyorum devamlı. halbuki bir buçuk hafta önce yeminimi ezanı duymadan bozmuştum. kim bu ezanı duyabilenler ve neden mağdurlar iki gün sonra ezanı duymadığım için yemin edememişken ben? affet tanrım, beni terk ettin!
peki ya dün?
sıtanbul’un en rüzgarlı semtinde sevmediğim bir şarkıyı dinlerken ilk defa aklıma gelmişti bir yıl on gün, kırkdokuz gün sonra. sessiz bir sitem, belki farkındasız bir dua etmiştim. bugünün habercisiymiş.
tanrımız nasıl da
okuma yazmasız bir şair gibi davranıyor
değil mi bayım?
bayım?
bir akşam yemeği hazırlığı. her şey zamandan ve mekandan münezzeh. yalnızca bir kadın, bir erkek, üç çocuk ve küçük bir balkon. sabah sekizden itibaren ev temizlenmiş, çamaşırlar yıkanmış, yemekler yapılmış, mezeler hazırlanmış. herkes banyosunu dün öğlen yapmış, ne çok temizler ne de çok kirli. baba üç kere, büyük oğlan bir kere markete gönderilmiş. kız, bir şarkıda duyduğu mezeyi yapmak istemiş ama dinlenmesi gerektiği için ancak yarın akşam yiyebilecekler. küçük oğlan her şeyden biraz biraz annesine yardım etmiş. sakinlik hakim. yalnızca birtakım cümleler duyuluyor, yalnızca annenin ağzından.
"hayır oğlum."
"evet kızım."
"bence hepsini ortaya koyalım herkes tabağına alsın."
"içecekleri onlar getirecekler."
bütün işler tamamlanmış. herkes balkonun kapısının açıldığı salonda oturmuş. daha derin bir sessizlik hakim. çocuklar oyun oynuyor. baba mektuplarını okuyor. anne halıyı izliyor. takriben onbeş dakikadır bekliyorlar. artık heyecan ve heves tükenmek üzere. on dakika daha beklerlerse "nerede kaldılar?" memnuniyetsizlikleri başlamaya başlayacak. derken zil çalıyor. önce apartman kapısını açıyorlar. aradan 1 dakika geçmeden yeniden zil çalıyor. kadın şaşırıyor, "beraber geleceklerdi aslında." tekrar apartman kapısı açılıyor. bu sefer erkek inisiyatif kullanarak daire kapısını açıyor. karşılarında iki anne, iki baba, üç çocuk. apartman ziliyle kapı zili aynı melodiymiş. evdekilerin birden yüzü gülüyor. kapıdakiler zaten gülümsüyor. öpücükler, kafa tokuşturmalar yaşanıyor. kafa tokuştururken bazı erkekler üçlemek istiyor, esas erkek iki kere yapıyor bu işi. sonuç olarak misafirler boşa düşüyor. esas kadın durumu fark edince kendi kendine gülüyor.
gelirken ailelerden biri rakı biri şarap almış. içecek almaları gerektiğini kadın bir aileye erkek diğer aileye söylemiş. gülüşülüyor. nihayetinde şarabın mevcut yemeğe daha uygun bir içki olduğuna karar veriliyor, rakıyı biz bir ara baş başa içeriz. rakı rafa kalkıyor. hiç beklemeden sofraya geçiliyor.
kekikli levrek, zeytinyağlı köz biber, haydari, ızgara zeytin, portakallı zeytinyağlı kereviz, arnavutköy salatası, lahana sarması, suböreği. yalnızca su böreği dışardan alınmış. iki sokak aşağıdaki yüzbeş yıllık pastaneden. gerçekten yüzbeş yıllık. ayrıca balığı da erkeğin yaptığını unutmamak lazım gelir.
öncelikle çocukları ayrı masaya mı alsak konuşuluyor. sonralıkla bu konuşmayı yapmalarına sebep olan onbeş yaşındaki en küçük çocuk arkadaşlarının içtiklerini örnek vererek bu tartışmanın bitirilmesini sağlıyor. altı çocuk karşılıklı bir şekilde masanın sağ tarafına yerleştiriliyor. masanın sol baş köşesine esas erkek oturuyor, soluna bir çift, sağına hanımı, hanımının yanına bir çift. ondört kişilik masada bir sandalye boş kalıyor, oraya yüzdeyüz pamuk şallar konuluyor. her biri dörde katlanmış şekilde dört adet şal.
nihayet yemeğe başlanacağı sırada anne mutfakta balığın sosunu unuttuğunu fark ediyor. koşar adım sos geliyor. sohbete başlanıyor. dışarıdan dinleseniz çok yapmacık gelecek cümleler kuruluyor.
"ya gerçekten mi?"
"ne kadar ayıp..."
"evet duydum çok sevindim, hayırlı olsun!"
"ama o ta hazırlıktan beri öyleydi, hatırlamıyor musun?"
"italya'da ne yapacakmış ki?"
halbuki her biri çok samimi. kabalık yapmadan da muhabbet edilebilir. bunun farkına varıyorlar. gülüşüyorlar. birbirlerinin anlattıklarına gerçekten üzülüyorlar, seviniyorlar, şaşırıyorlar. birbirlerinin çocuklarını gerçekten takdir ediyorlar, zeki buluyorlar, beğeniyorlar.
en güzel şakaları misafir erkeklerden biri yapıyor. en ilginç olayları misafir erkeklerden diğeri anlatıyor. en doğru yorumları esas erkek yapıyor.
en zekice tavırları misafir kadınlardan biri sergiliyor. en çok misafir kadınlardan diğeri konuşuyor. en güzel esas kadın dinliyor.
çocuklar kendi aralarında takılıyor. onbeş yaşındaki en küçük çocuk yaşları birbirlerine yakın olan diğer çocukların bazı konuşmalarını anlamıyor, çaktırmamaya çalışıyor ama olmuyor. annesi bazen ona açıklama yapıyor bazen de bir "boşver annecim"le geçiştirip diğer çocuklara biraz usturuplu olmalarını söylüyor. kendi de dahil herkes çok ciddi olmadığının farkında.
ufaktan meltem başlayınca çocuklardan biri üşüyüp sırtına şal alıyor. herkes masada oturmaya devam etmek istiyor fakat çocuğun şal alması dillendirilmeyen ama herkesin farkında olduğu bir "acaba hava soğur mu, içeri mi geçsek?" kaygısı başlatıyor. çok zaman geçmeden çocuk sıcaklayıp şalı sandalyesinin arkasına salıyor.
kimse öne eğilmiyor, dik durmuyor, yalnızca arkasına yaslanıyor. küllükler muazzam konumlanmış.
tüm bunlar olagelirken o akşam yemeği, desibeli yavaş yavaş artarak başlayan la minör bir şarkı gibi hissettiriyor. herkesin bundan yaklaşık 32 yıl önce öğrendiği, sözlerini anlayabildiği, pek de neşeli olmayan bir yabancı şarkı. fakat kimse sözlere aldırmıyor, tekerlek dönüyor. sözlere aldırmıyorlar, çünkü sözlere aldırırlarsa düşecekler. tekerlek dönüyor, herkes evlere dağılıyor. balkon, salon, mutfak toparlanıyor. herkes yatağına giriyor, uykuya dalıyor. tekerlek dönmeye devam ediyor. 30 yıl önce hiç durmamak üzre dönmeye başlayan tekerlek, misyonunu tamamlamayı sürdürüyor.
ibrahim
gönlümü gönül bilip de kırdılar
beni hoyrat bir makasla eski bir fotoğraftan oydular
sen gelene kadar içmeyecektim sigaramdan
yanan kül düştü bacaklarım yandı
şimdi nasıl gelirim yanına da o kavaklı bahçede dolanırız
ismimi yazmışlar bir sürgün listesine
sürgüne nasıl giderim
kanlı sokaklarda nasıl çağırırım adını da yetişirsin bir gece vakti oralara
o bilmediğim ıssız sokaklara
yıllar boyu yetişmekle yaralanmışım
koşmuşum da hep erken gelmişim
her genç kızın yaptığı bir hatadır bu amma ve lakin
o genç kızlara yetişememek de bir marifettir
kusur yok maşukta o da nihayet bir ademevladıdır
incinmiş
yaralanmış bir ademevladıdır
karafatmalar basıyor rüyalarımı her gece
her gece bir ağustos soğuğunda yeniden ve yeniden yanıyorum
bu cezayı reva gören bir zalim midir yoksa aşık mı
aşka düştüğümden mi yakınırım
kibre bulaştığımdan mı
günahımın bedeli yokmuş meğer
lanetlenmişim hakimül hükema tarafından
duyduğum son şey bir iyilik duasıdır
her ananın evladı için ettiği cinsten bir hayır duasıdır
gelecek dostum
başına hep iyilikler gelecek
